Maaari bang mas mabilis mag-freeze ang mainit na tubig kaysa sa malamig?

Ang Mpemba effect ay tumutukoy sa mga sitwasyong mas mabilis mag-yelo ang mainit na tubig kaysa sa malamig na tubig sa magkatulad na kondisyon, at totoo talaga ito kaya paulit-ulit itong napapatunayan ng mga mausisang estudyante at siyentipiko. Marami tuloy-tuloy na dahilan ang posibleng nagsasama-sama para mangyari ito: mas mabilis mag-evaporate ang mainit na tubig na nagpapababa ng masa nito at nagpapabilis ng paglamig; mas kaunti ang natutunaw na gas dito; at mas malakas ang convection current na mas mahusay na nagtatanggal ng init.

Wala pang isang paliwanag na tinatanggap ng lahat kaya patuloy pa rin itong pinagtatalunan. Hindi rin ito laging nangyayari, dahil malaki ang epekto ng hugis ng lalagyan, temperatura, at paghahalo, kaya hindi garantisadong mananalo ang init na tubig laban sa malamig kung ito lang ang basehan.

Ang epektong ito ay pinangalanan kay Erasto Mpemba, isang estudyante mula Tanzania na napansing mas mabilis mag-yelo ang kanyang mainit na sorbetes-mix kaysa sa mas malamig na mix ng kanyang mga kaklase, at itinulak niya ang isang alanganing guro na siyasatin ito, kaya't naging tunay na palaisipan sa pisika ang obserbasyon ng isang batang estudyante.