मानवी हृदयात किती कप्पे असतात?

मानवी हृदयाला चार कप्पे असतात: वरचे दोन कप्पे, ज्यांना अलिंद (अ‍ॅट्रिया) म्हणतात, ते येणारे रक्त स्वीकारतात, आणि खालचे दोन कप्पे, ज्यांना निलय (व्हेंट्रिकल्स) म्हणतात, ते रक्त पुन्हा बाहेर ढकलतात — उजवी बाजू ऑक्सिजन घेण्यासाठी फुप्फुसांकडे रक्त पाठवते, तर डावी बाजू ऑक्सिजनयुक्त रक्त शरीराच्या इतर भागांकडे ढकलते.

फक्त दोन किंवा तीन कप्पे असलेले हृदय ऑक्सिजनयुक्त व ऑक्सिजन-कमी असलेले रक्त व्यवस्थित वेगळे ठेवू शकणार नाही — हेच काम मानव व इतर सस्तन प्राण्यांत चार कप्प्यांची रचना करते, याउलट काही साध्या प्राण्यांमध्ये कमी कप्पे असलेले हृदय आढळते.

हृदयाचा परिचित 'लब-डब' आवाज एका पाठोपाठ एक बंद होणाऱ्या चार एकदिशा झडपांमुळे येतो, ज्या रक्त उलट दिशेने वाहण्यापासून रोखतात आणि त्याला कप्प्यांतून एकाच, कार्यक्षम दिशेने वाहत ठेवतात.