Co opisuje „efekt widza" (bystander effect)?

Efekt widza opisuje odkrycie, że dana osoba jest zwykle mniej skłonna pomóc komuś w potrzebie, gdy w pobliżu znajdują się inni ludzie, w porównaniu z sytuacją, gdy jest sama. Powszechnie proponowane wyjaśnienie dotyczy rozproszenia odpowiedzialności — każdy świadek zakłada, że ktoś inny zareaguje albo już wezwał pomoc, co paradoksalnie sprawia, że w większym tłumie ludzie rzadziej podejmują działanie.

Przekonanie, że tłumy podejmują mądrzejsze decyzje albo że ludzie po prostu naśladują ubiór nieznajomych, opisuje zupełnie inne zjawiska, niezwiązane z tym odkryciem dotyczącym zachowań pomocowych, i żadne z nich nie oddaje istoty rozproszenia odpowiedzialności wśród obserwatorów.

Świadomość istnienia efektu widza ma praktyczne zastosowania — niektóre szkolenia z zakresu bezpieczeństwa uczą dziś, jak mu przeciwdziałać, wskazując bezpośrednio konkretną osobę i przydzielając jej zadanie, na przykład „ty, wezwij pomoc”, co przerywa rozproszenie odpowiedzialności i znacznie zwiększa szansę, że ktoś rzeczywiście zareaguje.