Quration Play

science

รางวัลโนเบลสาขาเคมีปี 2025 มอบให้นักวิทยาศาสตร์สามคนที่สร้างโครงสร้างคล้ายฟองน้ำขนาดจิ๋วจากไอออนโลหะและโมเลกุลที่มีคาร์บอนเป็นฐาน ซึ่งสามารถกักเก็บก๊าซหรือทำน้ำให้สะอาดได้

วัสดุพรุนประเภทนี้เรียกว่าอะไร?

โครงข่ายโลหะ-อินทรีย์ (MOF)
ซูซูมุ คิตากาวะ, ริชาร์ด รอบสัน และโอมาร์ ยากี ร่วมกันรับรางวัลจากการพัฒนาโครงข่ายโลหะ-อินทรีย์ ซึ่งมีพื้นที่ผิวภายในมหาศาลที่ช่วยกักเก็บก๊าซอย่างไฮโดรเจน หรือดึงสารปนเปื้อนออกจากน้ำได้ MOF บางชนิดยังสามารถเก็บเกี่ยวน้ำดื่มได้จากอากาศแห้งในทะเลทรายด้วยซ้ำ

วัสดุโครงข่ายโลหะ-อินทรีย์ (metal-organic frameworks) สร้างขึ้นจากไอออนโลหะที่เชื่อมต่อกันด้วยโมเลกุลที่มีคาร์บอนเป็นฐาน จนกลายเป็นโครงตาข่ายแข็งคล้ายกรงที่เต็มไปด้วยรูพรุนเล็กๆ ทำให้ MOF มีพื้นที่ผิวภายในมหาศาลในปริมาตรเล็กๆ ทำให้มันดักจับหรือกรองโมเลกุลแก๊สได้มีประสิทธิภาพกว่าวัสดุแบบทึบมาก

ท่อนาโนคาร์บอนเป็นทรงกระบอกที่ทำจากคาร์บอนล้วนๆ มีประโยชน์ด้านความแข็งแรงและคุณสมบัติทางไฟฟ้า แต่ไม่มีโครงสร้างคล้ายกรงพรุนแบบ MOF ส่วนแผ่นเวเฟอร์ซิลิคอนเป็นแผ่นบางที่ใช้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่มีโครงสร้างพรุนที่ดักจับแก๊สได้เลย

เพราะ MOF บางชนิดดักจับไอน้ำได้ดีมาก นักวิจัยจึงออกแบบเวอร์ชันที่สามารถดึงน้ำดื่มออกจากอากาศแห้งในทะเลทรายได้โดยตรง

▶ Quration Play

science

ต่างจากแสง คลื่นเสียงไม่สามารถเดินทางผ่านสภาพแวดล้อมแบบใด?เหตุใดสิ่งนี้จึงสำคัญต่อคอมพิวเตอร์ควอนตัมในอนาคต?เราเรียกการที่อวัยวะงอกกลับมาใหม่หลังจากสูญเสียไปว่าอะไรน้ำตาลหายไปไหน?แหล่งพลังงานสองประเภทใดที่รวมกันแซงหน้าไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงฟอสซิลในสหภาพยุโรปปีนั้น?โมเลกุลที่บรรจุข้อมูลทางพันธุกรรมนี้มีชื่อว่าอะไร?น้ำแข็งจริง ๆ แล้วทำมาจากอะไร?วัคซีน mRNA ฝึกระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอย่างไร?นักวิทยาศาสตร์ดัดแปลงจีโนมของสัตว์ชนิดใดจริงๆ เพื่อสร้างลูกหมาป่าเหล่านี้?อันไหนตกถึงพื้นก่อน?นักวิทยาศาสตร์เรียกดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์อื่นนอกเหนือจากดวงอาทิตย์ของเราว่าอะไร?ทำไมกลองถึงมีเสียง?

Quration — Quration Play