Wat is de belangrijkste reden om die leeftijd te verhogen?

Vergrijzende bevolkingen zetten pensioenfondsen onder druk omdat het systeem rust op een simpele verhouding: de werkenden van vandaag betalen in een pot waaruit de gepensioneerden van vandaag putten. Als mensen decennia langer leven terwijl er te weinig baby's bijkomen om hen op de arbeidsmarkt te vervangen, krimpt die verhouding tussen premiebetalers en ontvangers, en kosten dezelfde uitkeringen verhoudingsgewijs steeds meer. Het verhogen van de pensioenleeftijd is een van de weinige directe hendels die overheden hebben om die rekenkunde sluitend te krijgen zonder uitkeringen ronduit te korten of de belastingen fors te verhogen.

Dat werknemers liever kortere loopbanen willen, is niet de echte drijfveer; enquêtes tonen juist dat de meeste mensen liever eerder met pensioen zouden gaan, wat verklaart waarom het verhogen van de leeftijd zo politiek explosief ligt. Dat scholen minder leerkrachten nodig hebben, staat los van de houdbaarheid van pensioenen, en heeft eerder te maken met dalende geboortecijfers die de schoolklassen raken dan met de financiering van pensioenen.

De Franse verhoging in 2023 van 62 naar 64 jaar leidde tot maandenlange stakingen en protesten, een herinnering dat de pensioenleeftijd een van de politiek gevoeligste getallen is die een overheid kan aanraken.