Quration Play

language

Het Engels leende het woord "robot" uit een Tsjechisch toneelstuk uit 1920, waar het oorspronkelijk iets heel anders betekende dan een machine.

Wat betekende het woord "robot" oorspronkelijk in dat toneelstuk?

Dwangarbeiders, afgeleid van een woord voor zwoegen
Karel Capeks toneelstuk "R.U.R." uit 1920 introduceerde het woord "robot", afgeleid van het Tsjechische "robota", wat dwangarbeid of zwoegen betekent. In het stuk waren de robots kunstmatige mensen gebouwd om te werken, niet de metalen machines waar het woord tegenwoordig aan doet denken.

Karel Čapeks toneelstuk 'R.U.R.' (Rossum's Universal Robots) uit 1920 muntte het woord af van het Tsjechische 'robota', wat dwangarbeid of afbeulen betekent, het soort zware werk dat horigen ooit aan hun landheren verschuldigd waren. In het stuk waren de 'robots' kunstmatig vervaardigde biologische mensen die als dienende klasse werden geproduceerd, niet de metalen machines die het woord vandaag oproept — de verschuiving naar robots-als-machines kwam pas later, toen het woord zich verspreidde naar het Engels en andere talen.

De andere twee opties zijn puur verzonnen afleiders; het woord heeft niets te maken met huisdieren of dans, en de gedocumenteerde oorsprong is specifiek verbonden met arbeid en horigheid.

De plot van het stuk, waarin de kunstmatige arbeiders uiteindelijk in opstand komen tegen hun makers, maakte 'R.U.R.' tot een van de vroegste en invloedrijkste sciencefictionwerken die het idee verkenden van een geschapen arbeidsklasse die zich tegen de mensheid keert.

▶ Quration Play

language

Wat koos Collins Dictionary als Woord van het Jaar 2025?Wat betekent 'quarantaine' letterlijk in zijn Italiaanse oorsprong?Waar komt het woord "salary" (salaris) uiteindelijk vandaan?Welk woord koos Oxford als Woord van het Jaar 2025?Wat betekent "schaakmat" oorspronkelijk in zijn Perzische wortel, "shah mat"?Het kleine puntje boven de kleine letter "i" en "j" heeft een naam — welke?Sommige talen hebben geen woorden voor "links" en "rechts" en gebruiken in plaats daarvan windrichtingen. Waar?Waar staat de afkorting "i.e." eigenlijk voor?Wat is het technisch correcte meervoud van "octopus"?Uit hoeveel letters bestaat dit woord?Waarom werd de taal Esperanto gemaakt?Wat is een "palindroom"?

Quration — Quration Play